මට්ටු කළ යුතු සයිබර් හිරිහැර


ෆේස්බුක් දකුණු ආසියානු ආරක්‍ෂිත සමුළුව 2019

(Facebook South Asia Safety Summit 2019)

ෆේස්බුක් ආයතනයේ විශ්වාසනීය හවුල්කරුවෙකු ලෙස 2019 නොවැම්බර් 19 වන දින නවදිල්ලියේ පැවති ‘ෆේස්බුක් දකුණු ආසියානු ආරක්‍ෂිත සමුළුව 2019’ සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් සහභාගී වීමට හිතවතී වෙත අවස්ථාව ලැබුණි. දෙවන වරට සංවිධානය කරන ලද මෙම සමුළුවට ඉන්දියාව, නේපාලය, බංග්ලාදේශය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය යන රටවල පාර්ශවකරුවන් ද එක්විය.

දකුණු ආසියානු රටවල ෆේස්බුක් සහ ඉන්ස්ටග්‍රෑම් භාවිතය සමඟ පැන නඟින ගැටළුවලට මුහුණ දෙන සමාජය සුරක්ෂිතව තබා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට සමුළුව සියලු උත්සාහයන් ගත්තේය. ඒ අතර ඉන්දියාවේ කාන්තා හා ළමා සංවර්ධන ඇමතිතුමිය විසින් ඔන්ලයින් ආරක්ෂාව සම්බන්ධ ඉගෙනුම් මොඩියුල ඇතුළත් ‘We Think Digital’ වෙබ් අඩවිය දියත් කරන ලදී.

රටවල එහිදී දකුණු ආසියානු සිදුවන ගෘහස්ථ හිංසනය, සමාජයේ 50% ක සහයෝගය සහ සාධාරණීකරණය මත සිදුවන බව දැන ගැනීම තරමක් කණගාටුදායක විය.

සමුළුවේ න්‍යාය පත්‍රයට අනුව විවිධාකාර ඉදිරිපත් කිරීම් සහ වට මේස සාකච්ඡා කිහිපයකට බඳුන් වූ මාතෘකා අතර ෆේස්බුක් සිය හවුල්කරුවන්, ප්‍රතිපත්ති, මෙවලම්, සම්පත් සහ ප්‍රතිපෝෂණය පිළිබඳ විස්තරයක්ද, අනාගතයේදී ළමා අපයෝජන පින්තූර (abusive images) ප්‍රකාශයට පත් කිරීම වැළැක්වීම සඳහා විවෘත-මූලාශ්‍ර (open-source) ඡායාරූප වීඩියෝ ගැලපුම් තාක්‍ෂණය, ‘Child Safety Hackathon’, පෙම් සබඳතා බිඳවැටීමෙන් පසු එකඟතාවයකින් තොරව (තර්ජනය කිරීමට / පළිගැනීමට) පළ කරන සමීප රූප, ‘Let’s Talk’ නැමති සියදිවි නසාගැනීම් වැළැක්වීමේ මානසික සෞඛ්‍ය පදනම, මිනිස් ජාවාරම, ඉන්ස්ටග්‍රෑම් හි නව මෙවලම් (කාලය කළමනාකරණය කිරීම, රහස්‍යතා සැකසුම්, අදහස් තෝරා බේරා ගත හැකි අන්තර්ක්‍රියා, අවහිර කිරීම වෙනුවට සීමා කිරීම, අදහස් දැක්වීමේ අනතුරු ඇඟවීම් – දැනට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණක් ක්‍රියාත්මක, කැමති / likes සැඟවීම සහ වාර්තාකරණය), ‘Aarambh India’, ලිංගික අපරාධවලින් ළමයින් ආරක්ෂා කිරීම, වෛරී ප්‍රකාශ සහ නිරුවත වාර්තා කිරීම, ‘Counter Speech Fellowship’ (CSF), ‘The Queer Muslim Project’ සහ ආබාධිතයන් ඇතුළු කාන්තාවන්ගේ ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය මෙන්ම සමානාත්මතාවය ඇති කිරීම යනාදිය වැදගත් විය. ලඑහි දී ශ්‍රී ලංකාවේ සයිබර් අපරාධ නීති පිළිබඳවද ලංකාව ප්‍රශ්න කෙරිණි.


මෙම සමුළුව හරහා හිතවතී හට තරමක් දුරට සමාන අරමුණු සඳහා ක්‍රියා කරන ජාත්‍යන්තර සංවිධාන ගණනාවක සම්පත් දායකයින් රැසක් හමුවීමට මඟ පෑදෙන ලදී.


ලංකාවේ සයිබර් හිංසනය සහ ඊට ගොදුරු වූවන්ට සහනය දෙන “හිතවතී” ව්‍යාපෘතිය ගැන කරුණු 12ක්

මූලාශ්‍රය:https://lk.theasianparent.com/


කාන්තා ආරක්ෂණ සංසදය (Women’s Safety Forum)

වර්තමානයේ සයිබර් අවකාශයේ කාන්තාවන් සහ ළමුන් මුහුණ දී සිටින ප්‍රධාන ගැටළු හඳුනාගෙන ඒවාට විසඳුම් ලබා දීම අරමුණු කර ගනිමින්  හිතවතී ව්‍යාපෘතිය විසින් 2019 ඔක්තෝබර් 07 වන දින කොළඹ දී සිය පාර්ශවකරුවන් සමඟ සාකච්ඡාවක් පවත්වන ලදී.

එම සමුළුවේදී වඩාත්ම අවධානය යොමු වූ කරුණු වූයේ පුද්ගල සබඳතා බිඳ වැටෙන විට ඔවුන්ගේ ඡායාරූප / වීඩියෝ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම ඇතුළුව අන් අයගේ පුද්ගලික තොරතුරු අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම, අන්තර්ජාලයේ හිරිහැර කිරීම් (cyber bulling) සහ අඳුරු වෙබ් (dark web) සම්බන්ධ ගැටළු ය. මීට අමතරව, හිතවතීගේ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, එම ගැටලුවලට කාන්තාවන් පමණක් නොව පිරිමින් ද සයිබර් සම්බන්ධ කාරණාවලදී අසරණ වන බව හඳුනාගෙන තිබේ. කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කලද, හිතවතී කිසි විටෙකත් පිරිමි වින්දිතයින්ට සහයෝගය දැක්වීම ප්‍රතික්ෂේප නොකරන බව එහිදී නැවත වරක් තහවුරු විය.

සයිබර් හිරිහැර සිදුවීම අවම කිරීම සඳහා පාර්ශවකරුවන්ගේ සහයෝගයෙන් විවිධ ක්‍රම සහ විධි ඔස්සේ, අන්තර්ජාලය භාවිතයේදී ආරක්‍ෂිත විය යුතු ආකාරය පිළිබඳව සමාජය දැනුවත් කිරීම ඉතා වැදගත් බව එහිදී සාකච්ඡා විය. එපමණක් නොව, අනවසරයෙන් පළ කරන ලද හානිකර අන්තර්ගතයන් අදාළ මාධ්‍ය / නාලිකා හරහා වාර්තා කිරීම සුදුසු පිළියමක් ලෙස  ඉදිරිපත් කරන ලදී.

ලක් වසම් ලේකඛාධිකාරියේ ප්‍රධාන විධායක නිළධාරී මහාචාර්ය ගිහාන් ඩයස් මහතාගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ හිතවතී කණ්ඩායම විසින් සංවිධානය කරන ලද මෙම සංසදයට ෆේස්බුක් ආයතනය, කාන්තා හා ළමා කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ 1938 – කාන්තා උපකාරක අංශය, කාන්තා පිහිට, ශ්‍රී ලංකා සුමිත්‍රයෝ සහ ඩයලොග් සමූහයේ යෙහෙලි ව්‍යාපෘතිය නියෝජනය කරමින් මහත්ම මහත්මීන්  සහභාගී විය.

සංසදයේදී, පසුගිය මාස හය තුළ හිතවතී ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රගතිය විශ්ලේෂණය කරන ලද අතර එහි වැඩිදුර සංවර්ධනය සඳහා යෝජනා විවිධ පාර්ශ්වයන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.


ෆේස්බුක් ආයතනය සහ ලක් වසම් ලේඛකාධිකාරයේ හිතවතී ව්‍යාපෘතිය අතර විශ්වාසනීය සහයෝගීතාවය නිල වශයෙන් දැනුම් දීම.

2019 ජූලි මස 02 වන දින ලක් වසම් ලේඛකාධිකාරයේ හිතවතී ව්‍යාපෘතිය සහ ෆේස්බුක් ආයතනය ඔවුන්ගේ සහයෝගීතාවය නිල වශයෙන් නිවේදනය කලහ. මෙම බැඳීම තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ ලෙස භාවිත වන සමාජ මාධ්‍ය ජාලය වන ෆේස්බුක් හි විශ්වාසනීය හවුල්කරුවෙකු (Trusted Partner) බවට ‘හිතවතී’ පත්වේ.

මෙම උත්සවය කොළඹ 5 ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ නියෝජිතායතන (ICTA) ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්විණ. අධිකරණ අමාත්‍ය තලතා අතුකෝරල මහත්මිය, ලක් වසම් ලේඛකාධිකාරයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී මහාචාර්ය ගිහාන් ඩයස් මහතා, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ සභාපති මහාචාර්ය රොහාන් සමරජිව මහතා, ඉන්දියාව, දකුණු හා මධ්‍යම ආසියාව සඳහා ෆේස්බුක් ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති වැඩසටහන් ප්‍රධානී ෂෙලි තක්රාල් මහත්මිය, ශ්‍රී ලංකාව සඳහා ෆේස්බුක් ආයතනයේ පොදු ප්‍රතිපත්ති කළමණාකරු සෙනුර අබේවර්ධන මහතා, ශ්‍රී ලංකාව සඳහා ෆේස්බුක් ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති වැඩසටහන් කළමණාකරු යසස් විශුද්ධි අබේවික්‍රම මහතා සහ විවිධ ක්ෂේත්‍රවල කීර්තිමත් අමුත්තන් රැසක් මේ සඳහා සහභාගී විය.

අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන ඔබ, විශේෂයෙන් කාන්තාවන්, තරුණියන්, යොවුන් වියේ දරු දැරියන් හා බාලවයස්කරුවන් වෙනුවෙන් හිතවතී ඉදිරිපත් වේ. අන්තර්ජාලය සහ එහි සේවාවන් භාවිතා කිරීමේදී ඔබට සිදුවන අපහසුතාවයන්, වැරදි යොමුකිරීම්, වැරදි සහගත සහ අනවශ්‍ය බලපෑම් වැනි සිදුවීම් පිළිබඳ කතාකරන්න සහ දැනුවත් වෙන්න ‘හිතවතී’ සහය වන අතර ඒවැනි අයථා ක්‍රියා සහ හැසිරීම් සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ගයන් පිළිබඳව අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන ඔබට මග පෙන්වයි.

හිතවතී සේවාදායකයින් අතර ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් සඳහා මෙම සහයෝගිතාව බෙහෙවින් වැදගත් වන අතර එමඟින් ඔවුන් සහ ෆේස්බුක් අතර සන්නිවේදනය සඳහා විශේෂයෙන්ම සෘජුවම වාර්තා කිරීමේ ක්‍රියාවලියට පහසුකම් සපයයි. තවද, ඒ හරහා සමාජ මාධ්‍ය බුද්ධිමත්ව හා ධනාත්මකව භාවිතා කර ‍ප්‍රතිලාභ අත් කරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා සමාජය දැනුවත් කෙරේ.


Website launched to combat cyberbullying

Source


‘Lanka cannot miss opportunity to be part of digital era
– Prof. Gihan Dias


Source