මෙම ලිපිය සකසනු ලැබූවේ ACCC (Australian Competition & Consumer Commission) ආයතනය හෙවත් “ඔස්ට්‍රේලියානු තරඟ සහ පාරිභෝගික කොමිසම” විසින් මෙහෙයවනු ලබන SCAMWATCH කණ්ඩායම මඟින් ස්කෑම් (රැවටිලි) හඳුනා ගන්නා අයුරු, ඒවා මඟහරින ක්‍රම සහ වාර්තා කිරීම පිළිබඳව පාරිභෝගිකයන්ට හා කුඩා ව්‍යාපාරවලට තොරතුරු සැපයීම සඳහා වන පහත සඳහන් වෙබ් අඩවිය ආශ්‍රයෙනි. එහි අඩංගු වැදගත් කරුණු අප පාඨක ඔබගේ දැනගැනීම, දැනුම වර්ධනය පිණිස මෙසේ පළ කරමු.

විෂිං (vishing)

“වැඩිපුර සේවකයින් නිවසේ සිට වැඩ කිරීමත් සමඟ පහරදීම් සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී තිබේ” විචිං සෑදී ඇත්තේ ‘හ voice’ සහ ‘තතුබෑම්’ වලින්. තතුබෑම් යනු ඔවුන්ගේ රහස්‍ය පෞද්ගලික තොරතුරු සොරකම් කිරීම සඳහා ඊමේල්, සාමාන්‍ය දුරකථන ඇමතුම් හෝ ව්‍යාජ වෙබ් අඩවි භාවිතා …

මුදල් විශුද්ධිකරණය (Money Laundering)

ඔබ කවදාහරි කළු සල්ලි නැත්නම් බ්ලැක් මනි ගැන අහලා තියෙනවද? ගොඩක් දෙනෙක් මේකට ‘ඔව්’ කියයි. ඇත්තටම ඒ සල්ලි ‘කළු’ වෙන්නේ, ඒවා හම්බකරපු විදිහ සම්පූර්ණයෙන්ම නීති විරෝධී හින්දා. ඒ කියන්නේ පාතාල ක්‍රියාකාරකම්, ස්කෑම් වංචා නැත්නම් වෙනත් වැරදි ක්‍රම හරහා රැස් කර …

වංචාකරුවන් (scammers) ප්‍රශ්න ඇසීම හරහා මිනිසුන් පොළඹවා ගැනීම

“ඔබට දරුවන් කී දෙනෙක් හිමිද? – දැන ගන්න ” “ඔබට රාජකීය ලේ තිබේද? – දැන් පරීක්ෂා කරන්න ” “ඔබ කොතරම් බුද්ධිමත්ද? – පරීක්ෂා කර බලන්න” අන්තර්ජාලයේ සැරිසරන විට, මේ වගේ ප්‍රශ්නයක් (Quiz) දැක්කොත් ඔබ මොනවද කරන්නේ? මිනිස්සු මොන තරම් මත …

තර්ජන සහ කප්පම් ගැනීම් (Threats & extortion)

මැල්වෙයා සහ රැන්සම්වෙයා (Malware & ransomware)ජීවිත තර්ජන, අත්අඩංගුවට ගැනීම් හෝ වෙනත් තර්ජන (Threats to life, arrest or other)

ඔබේ පෞද්ගලික තොරතුරු ලබා ගැනීමට දරන වෑයම් (Attempts to gain your personal information)

අනන්‍යතා සොරකම (Identity theft)ෆිෂිං / රවටා තොරතුරු ගැනීම (Phishing)අනවසරයෙන් උදුරා ගෙන විකෘති කිරීම / හැකිං (Hacking)දුරස්ථ ප්‍රවේශය හරහා රැවටීම් (Remote access scams)

රැකියා සහ සේවා නියුක්තිය (Jobs & employment)

රැකියා සහ රැකියා වංචාවන් (Jobs and employment scams)පිරමිඩ යෝජනා ක්‍රම (Pyramid schemes)

ආයෝජන වංචාවන් (Investment scams)

ආයෝජන වංචාවන් (Investment scams)ඔට්ටු ඇල්ලීම් සහ ක්‍රීඩා ආයෝජන වංචාවන්

මිලදී ගැනීම හෝ විකිණීම (Buying or selling)

මිලදී ගැනීම් හෝ විකිණීම් තිරයේ සිදුවන වංචා (Classifieds scams)වැඩිපුර ගෙවා ඇතැයි පවසන වංචා (Overpayment scams)සෞඛ්‍ය හා වෛද්‍ය නිෂ්පාදන (Health & medical products)වැරදි ලියකියවිලි (False billing)මාර්ගගත සාප්පු සොරකම් (Online shopping scams)මනෝවිද්‍යාත්මක සහ සාස්තරකරුවන්ගේ මායාකාරී රැවටිලි (Psychic & clairvoyant)ජංගම වාරික සේවා (Mobile …

ආදරණීය කතා සහ හමුවීම් (Dating & romance)

වංචනික ප්‍රේම කතා සහ හමුවීම් (Dating & romance scams): ප්‍රේමනීය වෙබ් අඩවි, යෙදුම් හෝ සමාජ මාධ්‍ය යොදා ගනිමින් විශ්වාසනීය මිතුරන් ලෙස පෙනී සිට ඔබේ හැඟීම් අවුස්සා ඔබට ආදර සබඳතාවක අවශ්‍යතාවය ඇති කරවමින් මුදල්, තෑගි හෝ පුද්ගලික විස්තර ලබා ගන්නා වංචාවන්..

ව්‍යාජ අසරණ සරණ කටයුතු (Fake charities scams)

ව්‍යාජ අසරණ සරණ කටයුතු (Fake charities scams): අව්‍යාජ පුණ්‍යායතන ලෙස පෙනී සිටිමින් පරිත්‍යාග ඉල්ලා හෝ ස්වාභාවික ආපදාවන්ට පසුව සහන සැලසීමට මුදල් එකතු කිරීමට ඔබව සම්බන්ධ කර ගැනීමට සිදු කරන රැවටිලි. පින්තූරයේ මූලාශ්‍රය: https://edition.cnn.com/2013/04/17/tv/beware-of-fake-boston-bombing-charities-helpful-tips-you-should-know-before-donating/index.html

අනපේක්ෂිත ජයග්‍රහණ (Unexpected winnings)

අනපේක්ෂිත ත්‍යාග සහ ලොතරැයි වංචාවන් (Unexpected prize and lottery scams)සංචාරක ත්‍යාග වංචාවන් (Travel prize scams)

අනපේක්ෂිත මුදල් (Unexpected money)

නයිජීරියානු වංචාවන් (Nigerian scams)ඔබගේ රටෙන් මුදල් පිටතට ගෙනයාමට ඔවුන්ට උපකාර කරන කොන්දේසිය මත විශාල මුදලක් ඔබට හිමි වන බව පවසමින් කරන වංචා. වැඩිදුර කියවන්න ආපසු ගෙවීම් කරන බව පවසන රැවටිලි (Rebate scams)රජයෙන්, බැංකුවකින් හෝ විශ්වාසනීය ආයතනයකින් යමක් අය කර ගැනීමේ …